Je staat in de supermarkt en iemand voor je valt stil. Geen waarschuwing, geen geluid. Wat doe je? Reanimatie is een van die vaardigheden waarvan je hoopt dat je ze nooit nodig hebt, maar die levensreddend zijn als het erop aankomt. In Nederland krijgen jaarlijks circa 17.000 mensen buiten het ziekenhuis een hartstilstand, en directe reanimatie verdubbelt tot verdrievoudigt de overlevingskans.

4 gerelateerde berichten

Hartstilstanden per jaar in Nederland: circa 17.000 ·
Overleving bij directe reanimatie: verdubbelt tot verdrievoudigt ·
Aanbevolen compressiediepte volwassene: minstens 5 cm ·
Compressiesnelheid per minuut: 100-120 ·
Verhouding compressies : beademingen volwassene: 30:2

Overzicht

1Bevestigde feiten
2Wat onduidelijk is
  • Het exacte optimale moment om te stoppen met reanimeren is situatieafhankelijk en niet exact te bepalen voor elke casus.
3Tijdlijn-signaal
  • Reanimatie starten binnen 4-6 minuten na hartstilstand is cruciaal voor overleving.
4Wat komt hierna
  • Gebruik een AED zodra deze beschikbaar is; blijf reanimeren tot de ambulance arriveert.

Vijf kerncijfers, één patroon: leeftijd bepaalt de diepte, maar de verhouding blijft grotendeels gelijk.

Vijf kerncijfers, één patroon: leeftijd bepaalt de diepte, maar de verhouding blijft grotendeels gelijk.
Kenmerk Waarde
Aanbevolen compressiesnelheid 100-120 per minuut
Minimale compressiediepte (volwassene) 5 cm
Standaard verhouding (volwassene, kind) 30 compressies : 2 beademingen
Start volwassene met direct 30 compressies
Start baby met 5 beademingen

Het patroon: de tabel laat zien dat de compressiesnelheid universeel is, maar de startvolgorde per leeftijdsgroep verschilt.

Wat zijn de 7 stappen van het reanimatieproces?

Stap 1: Controleer de veiligheid en de omgeving

  • Kijk of de omgeving veilig is voor jou en het slachtoffer. Gevaar van verkeer, elektriciteit of instortingsgevaar? Wacht dan op professionele hulp.

Stap 2: Controleer het bewustzijn

  • Schud het slachtoffer voorzichtig bij de schouders en roep luid: “Gaat het?” Reageert iemand niet? Dan is er mogelijk sprake van bewusteloosheid.

Stap 3: Open de luchtweg

  • Leg het hoofd voorzichtig achterover door één hand op het voorhoofd en twee vingers onder de kin. Dit opent de luchtweg.

Stap 4: Controleer de ademhaling

  • Kijk, luister en voel maximaal 10 seconden of het slachtoffer normaal ademt. Bij twijfel: handel alsof er geen ademhaling is.

Stap 5: Bel 112

  • Bel direct 112 of laat een omstander bellen. Vraag ook om een AED als die in de buurt is.

Stap 6: Start borstcompressies

  • Plaats de handpalm midden op de borstkas, de andere hand erboven, vingers gestrekt. Druk bij een volwassene minstens 5 cm in met een tempo van 100-120 per minuut (NHS (Britse gezondheidsdienst)).

Stap 7: Geef beademingen

  • Na 30 compressies geef je 2 beademingen. Knijp de neus dicht, plaats je mond over de mond van het slachtoffer en blaas rustig in tot de borstkas omhoog komt.

Het patroon: deze zeven stappen vormen de ruggengraat van elke reanimatie. De volgorde is universeel, maar de uitvoering verschilt per leeftijd.

Waarom dit ertoe doet

Wie de stappen uit het hoofd kent, wint kostbare seconden. Bij een hartstilstand telt elke minuut zonder reanimatie de overlevingskans met 10% af.

Hoe voer je reanimatie uit bij volwassenen, kinderen en baby’s?

Reanimatie bij volwassenen (boven 8 jaar)

Reanimatie bij kinderen (1 tot 8 jaar)

  • Start met 30 borstcompressies, diepte 4-5 cm (ongeveer een derde van de borstdiepte) (NHS (Britse gezondheidsdienst)).
  • Gebruik één hand als het kind klein is, twee handen bij een groter kind.
  • Verhouding blijft 30:2, tenzij je getraind bent in kinderreanimatie met 15:2.

Reanimatie bij baby’s (onder 1 jaar)

  • Start met 5 initiële beademingen voordat je compressies geeft (St John Ambulance (hulporganisatie)).
  • Gebruik twee vingers voor compressies, diepte circa 4 cm (ongeveer een derde van de borstkas) (NHS (Britse gezondheidsdienst)).
  • Daarna 30 compressies en 2 beademingen, herhaal de cyclus.

De implicatie: de grootste fout is hetzelfde protocol toepassen op een baby als op een volwassene. Die vijf startbeademingen bij baby’s maken het verschil tussen een zuurstofrijk en een zuurstofarm brein.

De kern

Volwassene: 30 compressies, 5-6 cm diep. Kind: 30 compressies, 4-5 cm diep. Baby: 5 beademingen eerst, dan 30 compressies, 4 cm diep. De verhouding is overal 30:2, maar de start verschilt.

Is reanimatie altijd 30 compressies en 2 beademingen?

Wanneer 30:2 van toepassing is

Uitzonderingen bij baby’s en kinderen

  • Bij baby’s start je met 5 beademingen, daarna pas 30:2 (NHS (Britse gezondheidsdienst)).
  • Sommige protocollen (bijvoorbeeld voor getrainde hulpverleners) gebruiken 15:2 bij kinderen, maar 30:2 is veilig voor iedereen.

Hands-only reanimatie (alleen compressies)

  • Als je niet getraind bent of mond-op-mond niet wilt geven, doe dan alleen borstcompressies. Dit is beter dan niets doen (American Red Cross (hulporganisatie)).
  • Hands-only reanimatie verdubbelt de overlevingskans vergeleken met geen reanimatie.

Het patroon: 30:2 is de veilige standaard, maar hands-only is een acceptabel alternatief als beademing niet mogelijk is. De grootste winst zit in het starten, ongeacht de exacte verhouding.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij reanimatie en hoe voorkom je ze?

Fout 1: Te langzame compressies

  • Een tempo onder 100 per minuut vermindert de bloeddoorstroming naar de hersenen aanzienlijk.
  • Oplossing: tel hardop “een-en-twintig, twee-en-twintig” of zing in je hoofd “Stayin’ Alive” van de Bee Gees – dat nummer heeft precies 103 BPM.

Fout 2: Niet diep genoeg indrukken

  • Minder dan 5 cm diepte bij volwassenen is een van de meest voorkomende fouten (NHS (Britse gezondheidsdienst)).
  • Oplossing: durf kracht te zetten. De borstkas moet bij elke compressie volledig omhoog komen.

Fout 3: Verkeerde handpositie

  • Handen moeten midden op de borstkas zijn, niet te hoog (bij de hals) of te laag (bij de maag).
  • Oplossing: zoek het midden van de borstkas, ter hoogte van de tepellijn.

Fout 4: Compressies onderbreken

  • Elke onderbreking van langer dan 10 seconden laat de bloeddruk kelderen.
  • Oplossing: wissel na 2 minuten van persoon als er meerdere hulpverleners zijn, maar onderbreek niet langer dan nodig.

Fout 5: Niet bellen naar 112

  • Sommige mensen beginnen met reanimeren zonder eerst 112 te bellen. De hulpdiensten kunnen dan niet tijdig arriveren.
  • Oplossing: bel altijd eerst 112 of laat een omstander bellen voordat je start.

De catch: de meeste fouten komen voort uit aarzeling of onzekerheid. Het belangrijkste is dat je begint – een imperfecte reanimatie is altijd beter dan geen reanimatie.

De valkuil

Te voorzichtig zijn is de grootste vijand. Een gebroken rib is vervelend, maar een zuurstoftekort in de hersenen is dodelijk. Druk door.

Wat zijn de 5 C’s van reanimatie en de 3 R’s?

De 5 C’s: Check, Call, Compress, Continue, Care

  • Dit Engelstalige acroniem helpt de stappen te onthouden: Check (controleer veiligheid en bewustzijn), Call (bel 112), Compress (start compressies), Continue (ga door tot hulp arriveert), Care (zorg voor het slachtoffer na reanimatie).

De 3 R’s: Herken, Reageer, Reanimeer

  • Herken: controleer bewustzijn en ademhaling.
  • Reageer: bel 112 en haal een AED.
  • Reanimeer: start met compressies en beademingen.

Deze ezelsbruggetjes zijn handig, maar onthoud: de 7 stappen zijn de enige complete gids. De 5 C’s en 3 R’s zijn geheugensteuntjes, geen vervanging.

Gerelateerde lectuur: Hoe bloedingen snel stoppen · Symptomen Diabetes Type 2 bij Vrouwen

Aanvullende bronnen

stjohn.org.nz, www2.hse.ie, oudersvannu.nl, rodekruis.nl

Mis deze niet

Veelgestelde vragen

Wat is reanimatie?

Reanimatie is een combinatie van borstcompressies en beademingen om de bloedcirculatie en zuurstoftoevoer naar de organen in stand te houden bij een hartstilstand.

Waarom is de verhouding 30:2 bij reanimatie?

De verhouding 30:2 is gebaseerd op onderzoek dat aantoont dat deze balans de beste doorbloeding geeft zonder de compressies te lang te onderbreken (Healthdirect Australia (gezondheidsautoriteit)).

Moet ik bij iedereen mond-op-mond geven?

Nee. Bij onbekende slachtoffers of als je je ongemakkelijk voelt, kun je hands-only reanimatie toepassen (alleen compressies). Dit is effectiever dan niets doen (American Red Cross (hulporganisatie)).

Wat moet ik doen als ik geen beademing wil geven?

Voer dan alleen borstcompressies uit met een tempo van 100-120 per minuut. Blijf doorgaan tot de ambulance arriveert of het slachtoffer tekenen van leven vertoont.

Hoe lang duurt een reanimatiepoging gemiddeld?

Reanimatie gaat door tot de ambulance arriveert, het slachtoffer weer normaal ademt, of de hulpverlener fysiek niet meer kan. Dit kan 10 tot 30 minuten duren.

Kan ik een defibrillator (AED) gebruiken tijdens reanimatie?

Ja. Zodra een AED beschikbaar is, zet je deze aan en volg je de gesproken instructies. De AED analyseert het hartritme en geeft alleen een schok als dat nodig is.

Wat moet ik doen als het slachtoffer weer begint te ademen?

Stop met reanimeren en leg het slachtoffer in de stabiele zijligging. Blijf bij het slachtoffer tot de ambulance arriveert en controleer regelmatig de ademhaling.

Voor wie in Nederland of België woont, is de boodschap helder: reanimatie is niet moeilijk, maar je moet het durven. De overlevingskans van een hartstilstand daalt met elke minuut zonder actie. Start met compressies, bel 112, en ga door tot hulp arriveert. Of je nu een volwassene, kind of baby helpt – de stappen zijn hetzelfde, alleen de diepte en de start verschillen. Het alternatief is geen alternatief.